viric (![[info]](http://p-stat.livejournal.com/img/userinfo.gif){kind=small} viric) wrote,@ 2005-10-30 20:39:00 |
|
| Current mood: | Volante alian temposistempon |
| Current music: | Count Basie |
| Entry tags: | ca, eo |
Sistemes de temps / Temposistemoj
Ahir al matí em vaig dedicar a investigar sobre diferents sistemes de temps proposats diferents al que fem servir. Ara fem servir el de 24h / 60 minuts / 60 segons / dècimes de segon. A més, el fem servir segons la zona horària amb referència a GMT, així que no a tot el món hi ha la mateixa hora en un moment donat.
Bé, doncs hi ha altres idees al món. La majoria suggereixen fer servir la mateixa hora en tot el món, o expressar-la de manera decimal (deu hores al dia, mil, amb submúltiples decimals).
Si a tot el món expressem l'hora amb les mateixes xifres, ja no podem saber si en un lloc és de dia o no només amb la seva hora local. Però alhora podem parlar dels mateixos instants de temps; a un coreà li podem dir des de Barcelona "Trovem-nos al xat a les 543" (segons Swatch Internet Time, en aquest cas), tot i que segur què allà és ben tard en aquesta hora.
Potser insistir en que a tot al món hi hagi la mateixa hora és una mica contra-relativista (Einstenià), però de fet ara anem així amb la referència comuna a GMT.
Una altra proposta divertida (potser esbojarrada?) és la de fer dies de 28 hores, amb setmanes de sis dies. Aquesta gent vol allargar els dies, perquè a molts se'ns fan curts. A més, els agradaria dinar un dia sota un bon sol, un dia quan es pon, un dia sota les estrelles... Argumenten diferents avantatges; per exemple, caps de setmana més llargs (si són de dos dies), menys polució al anar a la feina només quatre dies a la setmana, etc.
Podeu trobar molts enllaços sobre sistemes de temps aquí.
Hieraŭ matene mi esploris pri diversaj temposistemoj proponitaj, malsimilaj al tiuj, kiujn ni uzas. Nun ni uzas tiun de 24h, 60 minutoj, 60 sekundoj, kaj dekonoj da sekundoj. Aldone, ni uzas ĝin laŭ tempozonoj relativaj al GMT, do ne estas la sama tempo (laŭ ciferoj) ĉie en la mondo, je konkreta momento.
Nu, estas do aliaj ideoj en la mondo. La plej multo proponas uzi la saman tempon en la tuta mondo, aŭ ĝin esprimi dekumece (dek horojn tage, mil, kun dekumaj onaĵoj).
Se ĉie en la mondo ni esprimas la tempon per la samaj ciferoj, ni jam ne povos scii ĉu ie estas tagmezo nur per tiea loka tempo. Tamen, ni povos paroli pri la samaj momentoj; al koreo eblos diri de Barcelono "Ni renkontiĝu en la babilejo je la 543" (laŭ Swatch Internet Time ĉi kaze), kvankam certe tie estas tre malfrue je tioma ĉi horo.
Eble insisti pri la sama cifereca tempo ĉie en la mondo estas iom kontraŭ-relativisma (Ejnŝtejna), sed nun jam tiel estas, laŭ refernco ĉe GMT.
Alia amuza (freneza?) propono estas tiu pri estigo de 28-horaj tagoj, kaj ses-tagaj semajnoj. Tiuj ĉi homoj volas longigi la tagojn, ĉar al multaj el ni ili mallongas. Aldone ili volus tagmanĝi je tago sub bona suno, alitage je sunsubiro, alitage sub steloj... Ili argumentas diversajn avantaĝojn; ekzemple, estus pli longaj semajnfinoj (se ili longas du tagojn), malpli da poluto pro tio ke oni irus al la laborejo nur kvar tagojn semajne, ktp.
Oni povas trovi multajn ligilojn pri temposistemoj ĉi tie.
